? Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK
Centralne Archiwum Turystyki Górskiej Centralna Biblioteka Górska PTTK Przyjaciele
Historia Wynajem Sal Konferencyjnych Ośrodki Kultury Turystyki Górskiej
Górska Odznaka Turystyczna Górskie Szlaki Znakowane Sklep internetowy Wydawnictwa
Ogłoszenia Kontakt






















Vademecum Górskie COTG PTTK

    >> Regulamin <<      >> Jak zostać współautorem Vademecum <<    
Treść hasła:
Podaj szukaną frazę
lub wybierz interesujacą cię literę
ABCĆDEFGHIJKLŁMNOÓPQRSŚTUVWXYZŻŹ

Sosnowski Kazimierz:

SOSNOWSKI Kazimierz Ignacy

(1875-1954)
polonista, pedagog, krajoznawca
 
 
Urodził się 15 września 1875 r. w Niepołomicach. Był synem Franciszka i Agaty Sosnowskich, przyrodnim bratem Ludwika Solskiego. Był dwukrotnie żonaty: z Karoliną Kącką, a po jej śmierci z Marią Mazur. Miał troje dzieci z pierwszego małżeństwa: córki Irenę i Lidię oraz syna Jana. Zmarł 15 grudnia 1954 r. w Krakowie. Pochowany został na cmentarzu Salwatorskim.
Uczęszczał do szkoły ludowej w Niepołomicach, gimnazjum w Bochni, a następnie do Gimnazjum św. Jacka w Krakowie, gdzie w 1896 r. złożył egzamin dojrzałości. W tym samym roku rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Był uczniem Stanisława Tarnowskiego. Jego praca dyplomowa o poetach krakowskich z okresu Wolnego Miasta Krakowa została wydana w 1901 r. jako 20-sty tom Biblioteki Krakowskiej. W trakcie studiów uczestniczył w kursie gimnastycznym dla kandydatów na nauczycieli gimnastyki w szkołach średnich (zakończonym egzaminem państwowym). W swojej pracy pedagogicznej starał się harmonijnie łączyć rozwój intelektualny z rozwojem fizycznym młodzieży. Prowadził liczne wycieczki krajoznawczo-turystyczne. Przed I wojną światową kierował ćwiczeniami gimnastycznymi i wojskowymi młodzieży żeńskiej i męskiej.
Mianowany początkowo zastępcą nauczyciela w I Gimnazjum im. Jana Długosza w Nowym Sączu, po kilku dniach został przeniesiony do III Gimnazjum im. Jana Sobieskiego w Krakowie. W 1903 r. zdał egzamin państwowy na nauczyciela gimnazjalnego języka polskiego jako przedmiotu głównego oraz języków klasycznych jako przedmiotu pobocznego. Do I Gimnazjum w Nowym Sączu powrócił w 1904 r. jako nauczyciel rzeczywisty, od 1907 r. z tytułem profesora szkół średnich nadanym mu przez Radę Szkolną Krajową we Lwowie. Dalszą działalność pedagogiczną kontynuował od 1908 r. w Wyższej Szkole Handlowej (późniejsze nazwy: Akademia Handlowa i Szkoła Ekonomiczno-Handlowa) w Krakowie jako nauczyciel języka polskiego. Podczas I wojny światowej, w latach 1914-1915, uczył języka polskiego i łaciny na kursach polskich w Salzburgu. W okresie powojennym ponownie nauczał języka polskiego w Szkole Ekonomiczno-Handlowej i w Żeńskiej Szkole Ekonomiczno-Handlowej. W r. 1937 przeszedł na emeryturę. Podczas II wojny światowej przebywał w Żydowie (pow. proszowicki), gdzie uczestniczył w tajnym nauczaniu, zaś po jej zakończeniu do 1951 r. nauczał języka polskiego w Technikum Handlowym.
Pierwszy przewodnik po Beskidzie Zachodnim wyd. w 1914 r.Mieszkając i pracując w Nowym Sączu Sosnowski zaangażował się w działalność turystyczną i krajoznawczą. Współorganizował Towarzystwo Turystyczne „Beskid”. Uczestniczył w jego pierwszym walnym zjeździe (25 maja 1906) i został wybrany sekretarzem zarządu. Był jednym z bardziej aktywnych działaczy Towarzystwa, także po jego przekształceniu w lutym 1907 r. w Oddział „Beskid” Towarzystwa Tatrzańskiego. Po przeniesieniu do Krakowa w 1908 r. kontynuował działalność w Oddziale „Beskid”, równocześnie włączając się w prace naczelnych władz TT, mających siedzibę w Krakowie. W kwietniu 1923 r. został wybrany członkiem zarządu Oddziału PTT w Krakowie. Na forum Zarządu Głównego PTT dbał także o interesy Oddziału „Beskid” jako przewodniczący Międzyoddziałowej Komisji Zachodniobeskidzkiej. Zainicjował również utworzenie Oddziału „Gorce” Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (1920). W okresie po II wojnie światowej ponownie został wybrany członkiem Zarządu Głównego PTT. Działał również w Oddziale Krakowskim Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Po dokonanym połączeniu PTT i PTK w 1950 r. został członkiem Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.
W uznaniu zasług dla rozwoju turystyki górskiej w Beskidach Zachodnich oraz współtworzenia PTT wybrany został Sosnowski na członka honorowego Oddziału PTT „Beskid Śląski” w Cieszynie (1930), a następnie członka honorowego PTT (1933). W 1955 r. Walny Zjazd PTTK nadał mu pośmiertnie Złotą Honorową Odznakę PTTK.
Był jednym z pierwszych znakarzy szlaków w Beskidach. Zaprojektował i nadzorował realizację Głównego Szlaku Beskidzkiego prowadzącego z Ustronia do Krynicy (nazwanego później jego imieniem). Również Mały Szlak Beskidzki ze Straconki na Luboń Wielki również został zrealizowany wg jego pomysłu. Wystąpił także z pomysłem Głównego Szlaku Podkarpackiego z Ciężkowic do Bielska. Z inicjatywy Sosnowskiego wybudowano schroniska górskie na Jaworzynie Krynickiej, Turbaczu i Przehybie (po raz pierwszy pomysł wybudowania tam schroniska wysunął już w 1906 r.). Propagował ideę ochrony przyrody oraz utworzenia parków narodowych w Tatrach, Pieninach i na Babiej Górze.
Pierwszy Przewodnik po Beskidzie Zachodnim od Krynicy po Wisłę łącznie z Pieninami i terenami narciarskimi wydał Sosnowski w Krakowie w 1914 r. Jego późniejsze trzy wydania, znacznie rozszerzone ukazały się w latach 1926, 1930 i 1948. W „Biblioteczce Geograficznej Orbisu” opublikował natomiast popularną monografię turystyczno-krajoznawczą Beskidy Zachodnie (Kr. 1924). Swoje zainteresowania turystyczne i krajoznawcze skierował Sosnowski także ku ziemi krakowskiej, czego efektem było wydanie w latach 1947-1948 dwutomowego przewodnika Ziemia Krakowska oraz współautorstwo przewodników Wycieczki z Nowej Huty (Kr. 1954) i Dolina Prądnika (W. 1954). Przypomniał także pomysł Stanisława Leszczyckiego wytyczenia szlaku wiodącego przez Jurę. Doprowadził do jego realizacji, nazywając go Szlakiem Orlich Gniazd.
 Liczne artykuły turystyczno-krajoznawcze Sosnowskiego ukazywały się na łamach „Pamiętnika Towarzystwa Tatrzańskiego” (w latach 1914-1919 był członkiem zespołu redagującego), „Wierchów”, „Ziemi”, „Orlego Lotu” i „Ochrony Przyrody”. Część jego publicystyki również o tematyce społecznej drukowana była w prasie codziennej m.in. „Ilustrowanym Kurierze Codziennym”. Osobno wydane zostały wspomnienia zatytułowane Garść wrażeń z Bułgarii (Kat. 1938) oraz Z włóczęgi po Alpach (Kat. 1939).
Po I wojnie światowej, w okresie kształtowania granic II Rzeczypospolitej, brał udział w pracach plebiscytowych Głównego Komitetu Plebiscytowego Spisko-Orawskiego w Nowym Targu (kwiecień – październik 1920) oraz Komisji Propagandy w Głównym Komisariacie Plebiscytowym w Bytomiu (od jesieni 1920). Działalność polityczną i wydawniczą (broszury, odezwy, ulotki dla ludności) łączył z popularyzacją wiedzy o spornych regionach, publikując artykuły w „Orlim Locie”, „Ziemi”.
Sosnowski był odznaczony Krzyżem Kawalerskim Polonia Restituta (1934) i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1948). Jego imieniem nazwano schroniska górskie na Przehybie (1938), na Hali Krupowej (1955) oraz Dom Turysty PTTK Krakowie, w którym znajduje się także ośrodek muzealny KTG ZG PTTK zwany Gabinetem K. Sosnowskiego, gromadzący pamiątki i dokumenty po tym wybitnym krajoznawcy.
O życiu i działalności Kazimierza Sosnowskiego w dziedzinie krajoznawstwa i turystyki została napisana praca magisterska, autorstwa Teresy Urygi, obroniona w 1986 r. na Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie.
 
opr. Katarzyna Zwiercan
 
 
COTG PTTK i autorzy vademecum wyrażają zgodę na wszelkie powielanie zasobów Vademecum pod warunkiem przytoczenia źródła i autora.

Centralny Ośrodek
Turystyki Górskiej PTTK

31-010 Kraków,
ul. Jagiellońska 6
tel.: 12 422 28 40
e-mail: poczta@cotg.pttk.pl



Katalog Centralnej Biblioteki Górskiej PTTK

Bibliografia Górska

Górska Encyklopedia COTG PTTK

Zimowa turystyka w górach

Bezpieczeństwo w górach


Panel logowania


 Identyfikator:
 
 Hasło:
 











  NeoServer > ©2004 - <  
PTTK Strona główna COTG