Logo COTG
Logo COTG
Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK
Logo COTG
Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK













wersja polska
wersja angielska
wersja gruzińska



Vademecum Górskie COTG PTTK

    >> Regulamin <<      >> Jak zostać współautorem Vademecum <<    
Treść hasła:
Podaj szukaną frazę
lub wybierz interesujacą cię literę
ABCĆDEFGHIJKLŁMNOÓPQRSŚTUVWXYZŻŹ

Mniszek pieniński:

Mniszek pieniński

Taraxacum pieninicum - endemiczna roślina naczyniowa z rodziny astrowatych.

 

Taksonomia, morfologia i biologia gatunku

Gatunek ten był opisany przez profesora Zarzyckiego jako "najwybitniejszy i najstarszy endemit pieniński". Co do systematyki tej rośliny botanicy nie są zgodni, jednakże badania wykazały, że jest to jedyny gatunek z rodzaju Taraxacum o podwójnej liczbie chromosomów.

Mniszek pieniński jest rośliną kilkuletnią o wysokości około 15 cm, o nagich, siwozielonych liściach, zazwyczaj głęboko wcinanych. Kwiaty są koloru żołtego, a brzeżne szaropurpurowe. Owoce są koloru ciemnoczerwonobrunatego. 

Mniszek kwitnie w maju. Zapylany jest przez owady, a nasiona rozsiewane są przez wiatr. Rozmnaża się także wegetatywnie (bezpłciowo). Ma zdolność do ponownego wypuszczania liści końcem lata, co chroni go przed letnimi upałami i niedostatkiem wody.
Zasięg i siedlisko

Mniszek pieniński jest endemitem flory Polski, a jego zasięg występowania ogranicza się do Pienin Centralnych. Jedyna znana populacja znajduje się w pobliżu Okrąglicy, w Masywie Trzech Koron, na wysokości 960 m n.pm. Została ona odkryta w wyniku dokładnej penetracji skał pod Okrąglicą w latach 1999-2000, gdyż stanowisko, na którym został on opisany w latach siedemdziesiątych uległo zniszczeniu poprzez oderwanie się bloku skalnego. Szczęśliwie znalezione stanowisko zlokalizowane jest w obrębie ściany o nastawie południowo-wschodniej, gdzie roślina rośnie na glebie zasobnej w węglan wapnia.

Zagrożenia i ochrona

Liczebność populacji mniszka pienińskiego wynosi zaledwie kilkanaście osobników kwitnących, co świadczy o sporym zagrożeniu tej populacji. Względna stabilność siedliska może być zachwiana również przez losowe zdarzenia, jak przypadek z oberwaniem skały. Obecnie prowadzi się stały monitoring przyrodniczy siedliska i opracowuje plany ochrony czynnej. Status mniszka został oznaczony jako CR - krytycznie zagrożony, został on zamieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin. Cała populacja mniszka pienińskiego znajduje się na terenie Pienińskiego Parku Narodowego, natomiast w celu zabezpieczenia puli genetycznej gatunku nasiona mniszka zostały umieszczone w Ogrodzie Botanicznym PAN w Warszawie.

Opr. Maciej Barczyk
 
Literatura:

1. Czerwona Księga Karpat Polskich - rośliny naczyniowe, red. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, wyd. Instytutu Botaniki PAN, Kraków 2008

 

COTG PTTK i autorzy vademecum wyrażają zgodę na wszelkie powielanie zasobów Vademecum pod warunkiem przytoczenia źródła i autora.

Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK
31-010 Kraków,
ul. Jagiellońska 6
tel.: 12 422 28 40
e-mail: poczta@cotg.pttk.pl

Katalog Centralnej Biblioteki Górskiej PTTK

Bibliografia Górska

Górska Encyklopedia COTG PTTK













Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK
31-010 Kraków, ul. Jagiellońska 6
tel.: 12 422 28 40
e-mail: poczta@cotg.pttk.pl

NeoServer > ©2004 - <